حکمرانی و فضای مجازی

1. تعریف و ساختار محتوایی هسته
هسته مطالعاتی حکمرانی فضای مجازی یک گروه تحقیقاتی راهحلمحور پیشرفته و متشکل از کارشناسان برجسته در زمینه اقتصاد دیجیتال، حقوق سایبری، علوم سیاسی، مدیریت فناوری اطلاعات، اخلاق فناوری، روانشناسی و جامعهشناسی است. رویکرد بینرشتهای هسته بینشهای نوآورانهای را در مورد چالشهای سیاستی مربوط به حکمرانی مطلوب فضای مجازی ایجاد میکند. این هسته سعی میکند فراتر از مطالعات نظری، درصدد باشد تا توصیههای عینی و عملگرایانه متناسب با اولویتهای ذینفعان در سراسر دولت، صنعت و جامعه مدنی ارائه دهد. بدینمنظور تحقیقات خود را با درک دقیق معماریهای فنی، چالشهای حاکم بر اکوسیستم اقتصاد دیجیتال، زمینههای فرهنگی و چارچوبهای قانونی ترکیب میکنند. چنین رویکردی این امکان را فراهم میکند تا بستههای سیاستی پیچیده و چندوجهی برای پیادهسازی به شکل عملیاتی آماده شود. هسته حکمرانی فضای مجازی مجموعهای از روشهای تحقیقاتی را برای ایجاد بینشهای نافذ و توصیههای سیاستی عملی به کار میگیرد و بهعنوان یک هسته متمرکز بر راهحل، با فراتر رفتن از تحقیقات آکادمیک صرف، از طریق تعامل پایدار با سیاستگذاران، شرکتهای فناوری، خبرگان دانشگاهی و سایر ذینفعان اطمینان حاصل میکند که خروجی تحقیقات به نیازها و چالشهای دنیای واقعی پاسخ میدهد. این رویکرد چابک، مشارکتی و مبتنی بر راهحل، نمونهسازی سریع و آزمایش میدانی مدلهای حاکمیتی نوآورانه را امکانپذیر میسازد.
ساختار محتوایی هسته حکمرانی فضای مجازی به شرح ذیل است:
1- سیاست و حکمرانی سایبری
2- اقتصاد دیجیتال
3- حقوق فضای مجازی
4- رسانههای دیجیتال
5- فناوریهای نوظهور
ساختار تفصیلی در شکل زیر آمده است:
2. اهداف هسته
هدف اصلی
• ترویج حکمرانی مسئولانه بر فضای مجازی
اهداف فرعی
1- شبکهسازی علمی-اجرایی از بازیگران مؤثر حکمرانی فضای مجازی
2- اثرگذاری بر نظام تصمیمسازی و حکمرانی کشور در حوزة فضای مجازی
3- انجام تحقیقات دقیق و مبتنی بر راهحل در مورد مسائل مهم حکمرانی فضای مجازی بهمنظور ارائه خطمشی به سیاستگذاران
4- انجام مطالعات پشتیبان بهمنظور تدوین چارچوبهای سیاستی حاکم بر نظام حکمرانی فضای مجازی
5- رصد و پایش روندها و پیشرفتهای فناورانه مؤثر بر حکمرانی فضای مجازی
6- تحقیق و مطالعه در مورد مسائل نوظهور مربوط به حکمرانی فضای مجازی
7- استخراج نظام مسائل فناوریهای نوظهور بهمنظور پشتیبانی نظری از پژوهشگران و اندیشهورزان
8- آیندهپژوهی و آیندهنگاری در مورد مسائل فضای مجازی
9- بررسی حکمرانی فضای مجازی از منظر علوم انسانی (حقوق، اخلاق، جامعهشناسی، روانشناسی)
3. مسائل اساسی هسته
سیاست و حکمرانی سایبری
• حکمرانی فضای مجازی از طریق زیرساخت
• دیپلماسی سایبری
• تنظیمگری پلتفرمهای آنلاین
• حمایتهای اجتماعی در فضای اقتصاد آنلاین
• سیاستگذاری محتوای کودک و نوجوان در فضای مجازی
• آسیبشناسی فضای مجازی در ناآرامیها
اقتصاد دیجیتال
• شناسایی ظرفیتها و چالشهای رشد و توسعه اقتصادی در حوزه اقتصاد دیجیتال
• شناسایی فرصتها و تهدیدهای فریلنسینگ در ایجاد اشتغال و کاهش نرخ بیکاری
• شناسایی مشوقها و موانع اقتصاد اشتراکی در بازار کار
• شناسایی انواع مدلهای کسبوکار در اقتصاد پلتفرمی و ظرفیت توسعه اقتصادی آن
• انحصارطلبی پلتفرمهای مسلط و اثرات غیررقابتی آن بر توسعه کسبوکارهای پلتفرمی جدید
• شناسایی راهکارها و موانع توسعه کارآفرینی در سلامت دیجیتال
حقوق سایبری
• تطبیق مبانی حقوق بینالملل سایبری با حقوق بینالملل سنتی
• بررسی قوانین ناظر بر حریم خصوصی اطلاعات کاربران
• شناسایی ظرفیتها و چالشهای استفاده از هوش مصنوعی در تصمیمات قضایی
• بررسی مدلهای حقوقی مالکیت داده در پلتفرمهای آنلاین
• الزامات حقوقی حکمرانی ملی دادهها و تعادل مقابل جریان دادههای جهانی
• چالشهای قضایی در تعقیب و رسیدگی به جرایم سایبری فراملی
رسانههای دیجیتال
• شناسایی ظرفیتها و چالشهای بهکارگیری هوش مصنوعی در صنعت رسانه
• راهکارهای توسعه مهارتهای زیست در عصر سایبر با استفاده از سواد رسانهای
• کارکرد شبکههای اجتماعی در مدیریت بحرانهای فرهنگی
• همگرایی رسانه و دولت در مدیریت بحرانهای اجتماعی
• نقش رسانههای دیجیتال در تقویت پیوندهای اجتماعی و ایجاد اعتماد اجتماعی
• مواجهه رسانهای با ساخت و انتشار اخبار جعلی
فناوریهای نوظهور
• شناسایی ظرفیتهای فناوریهای نوظهور در تشخیص تقلب در صنایع
• شناسایی چالشهای اخلاقی و قانونی سیستمهای توصیهگر مبتنی بر هوش مصنوعی
• شناسایی راهکارها و موانع استفده از فناوریهای نوظهور در ارائه خدمات شهری
• بررسی پیامدهای عملی و سیاستی خودمختاری در هوش مصنوعی
• کاربردها و چالشهای هوش مصنوعی آینده در جنگهای مدرن
• ملاحظات سیاستی توسعه و بهکارگیری سامانههای تشخیص چهره
اخلاق سایبری
• بررسی سیاستهای مدیریت تعارض منافع
• چارچوب اخلاقی سیاستگذاری فضای مجازی
• ابعاد حکمرانی اخلاقی فضای مجازی
• اخلاقیسازی طراحی، پیادهسازی و استفاده از فناوریهای نوظهور
• مواجهه حاکمیت با حریم خصوصی در عصر فضای مجازی
• راهکارهای اخلاقی و سیاستی مواجهه با بیعدالتی الگوریتمی
