گزارش خبری: شبیهسازی منازعه ایران و اسرائیل؛ هشدار نسبت به پیامدهای امنیتی «حکمرانی طبقاتی»
نشست «نقشهخوانیِ منازعه بعدی ایران–اسرائیل با هوش مصنوعی: از شبیهسازیِ دادهمحور تا حکمرانیِ طبقاتی و بازدارندگی» با ارائه دکتر محسن صلحدوست، استادیار روابط بینالملل دانشگاه جیائوتونگ لیورپول روز چهارشنبه 17 دی 1404 به میزبانی مرکز رشد و نوآوری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با همکاری سازمان توسعه همکاریهای علمی و فناورانه ریاستجمهوری به صورت برخط در بستر اسکایروم برگزار شد. نتایج مطالعهای نوین را ارائه کرد که با بهرهگیری از هوش مصنوعی و مدلهای پیشرفته ریاضی، ابعاد احتمالی درگیریهای آتی میان تهران و تلآویو را واکاوی کرده است. در ادامه، گزیدهای از مهمترین نکات مطرح شده در این نشست از نظر میگذرد:
۱. مهندسی پیشبینی با هوش مصنوعی و دادههای متنبازدکتر صلحدوست در این پژوهش از ترکیب «قضاوت ساختاریافته خبرگان» (SEJ) و «اطلاعات متنباز» (OSINT) استفاده کرده است. وی با کمک هوش مصنوعی و مدلهایی نظیر «بیزین»، «مارکوف» و «مونتکارلو»، یک نردبان تشدید ۷ پلهای طراحی کرده است که وضعیت بحران را از پله صفر (تنش حداقلی) تا پله ۶ (بحران مهارناپذیر) طبقهبندی میکند.
۲. نردبان تشدید: عبور از آستانه «درگیری داغ»طبق یافتههای این مطالعه در بازه زمانی مورد بررسی:
- وضعیت منطقه روی پلههای ۲ و ۳ نوسان داشته است؛ یعنی در لبه ورود به «آستانه داغ».
- پله ۳ و ۴، مرز شروع تبادل آتش مستقیم و ترورهای هدفمند ارزیابی شده است.
- اگرچه احتمال وقوع سناریوی چهارم (تشدید تمامعیار و فروپاشی) کمتر از سایرین است، اما شدت تخریب و پیامدهای راهبردی آن به مراتب اسفبارتر خواهد بود.
۳. چهار سناریوی احتمالی در منازعه آتی
- منازعه مدیریتشده (Pain and Pause): تکرار الگوی درگیریهای کوتاه و سپس توقف موقت.
- گسترش جبهه شمالی: فعال شدن جبهههای دریایی و نیروهای نیابتی در ابعادی وسیعتر.
- بحران بقا: اثرگذاری شدید فشارهای داخلی بر تصمیمگیریهای نظامی.
- تشدید تمامعیار (TinnyWhiz): جهش ناگهانی به پلههای نهایی نردبان و تهدید تمامیت ارضی.
۴. حکمرانی طبقاتی؛ پاشنه آشیل بازدارندگی ایرانبخش جنجالی این ارائه به پیوند میان «نحوه حکمرانی» و «امنیت ملی» اختصاص داشت. صلحدوست با نقد آنچه «نظام آپارتاید یا حکمرانی طبقاتی» نامید (مانند رانتهای اقتصادی و اینترنت بدون فیلتر برای خواص)، تاکید کرد:
- فرسایش سرمایه انسانی: گزینشهای ایدئولوژیک و حذف متخصصان منجر به ایجاد حفرههای نفوذ و حضور بیسابقه جاسوسان شده است.
- شکاف دولت-ملت: تبعیض باعث شده بخشی از بدنه جامعه، انسجام لازم برای ایستادگی در برابر تهدید خارجی را از دست بدهد.
- ناامنی محیط اطلاعاتی: وابستگی عمومی به VPNها برای عبور از فیلترینگ طبقاتی، عملاً مسیر را برای رصد و جذب سرویسهای اطلاعاتی بیگانه هموار کرده است.
۵. بازدارندگی فراتر از موشک استنتیجه نهایی این نشست بر یک اصل راهبردی تاکید داشت: بازدارندگی تنها در توان سخت (موشک و سلاح) خلاصه نمیشود. «انسجام اجتماعی» و «کیفیت نهادها» دو رکن اصلی قدرت هستند که در صورت تداوم حکمرانی طبقاتی، آسیب دیده و در لحظه وقوع بحران (پله ۶ نردبان تشدید)، کشور را با تهدید جدی مواجه خواهند کرد.
