1. تعریف و ساختار محتوایی هسته
پیشرفت در عام‌ترین معنا، عبارت است از حرکت تکاملی ملت و جامعه‌ی ایرانی در چارچوب مبانی و آموزه‌های اسلامی و در راستای نیل به ارزش‌های آرمانی اسلام که امتداد زمانی و مکانی آن‌ها در افق و اهداف بلندمدت ترسیم‌شده است، از طریق تمهید و تحقق یافتن تدابیری متناسب با شرایط، اقتضائات و قابلیت‌های متنوع ایران اسلامی.
توسعه در چارچوب نظری و دلالت ارزشی و هنجاری گفتمان پیشرفت معنا یافته و عبارت است از: فرایند بهبود زیست مادی و معنوی، فردی و اجتماعی، از طریق انجام اقدامات مورد دلالت تدابیر پیشرفت، در قالب برنامه‌های مشخص و مدوّن به‌لحاظ زمانی و سازمانی، به‌منظور تغییر تدریجی و تحول تکاملی تفکر، معنویت، علم و زندگی، به‌گونه‌ای که سیر پیشرفت گفتمان انقلاب اسلامی در ایران اسلامی به‌صورت روزافزون اشتداد یابد.
با توجه به تعاریف مبنا، توسعه در خدمت پیشرفت و مقدمۀ علمی و عملی آن محسوب می‌شود. توسعه معطوف به ابعاد عینی و فنی تغییر تدریجی و تحول تکاملیِ موضوعات و مسائل است و پیشرفت سپهر دینی، معرفتی، ارزشی و هنجاری توسعه را ترسیم می‌کند.
ساختار محتوایی مورد نظر در پنج لایه از مطالعات به صورت ذیل قابل ارائه است:
1) مطالعۀ نظری (دینی، فلسفی، انسانی و اجتماعی) توسعه و پیشرفت؛
2) مطالعه و ایجاد نگاشت آرمانی، ارزشی، هنجاری و رفتاری (اخلاقی، فقهی و حقوقی) توسعه و پیشرفت؛
3) بررسی میدانی مسائل، فرصت‌ها، چالش‌ها، مزیت‌های توسعه و پیشرفت، در دو ساحت الف) کلان مسائل نظری و عملی ناظر به توسعه و پیشرفت و ب) مسائل خاص ناظر به عرصه‌ها (فکر، معنویت، علم و زندگی (فرهنگ، اجتماع، سیاست، اقتصاد، امنیت، محیط زیست و…)) و زیرعرصه‌های توسعه و پیشرفت؛
4) آسیب‌شناسی و پایش فرایند توسعه و پیشرفت کشور، در دو ساحت الف) کلان مسائل نظری و عملی ناظر به توسعه و پیشرفت و ب) مسائل خاص ناظر به عرصه‌ها (فکر، معنویت، علم و زندگی (فرهنگ، اجتماع، سیاست، اقتصاد، امنیت، محیط زیست و…)) و زیرعرصه‌های توسعه و پیشرفت؛
5) ارائۀ خط‌مشی‌ها، سیاست‌ها‌ و راهبردهای مبتنی بر مطالعات میدانی برای توسعه و پیشرفت، در دو ساحت الف) کلان مسائل نظری و عملی ناظر به توسعه و پیشرفت و ب) مسائل خاص ناظر به عرصه‌ها (فکر، معنویت، علم و زندگی (فرهنگ، اجتماع، سیاست، اقتصاد، امنیت، محیط زیست و…)) و زیرعرصه‌های توسعه و پیشرفت؛
2. اهداف هسته
الف) مطالعۀ نظری و تولید ادبیات فکری ـ علمی دربارۀ توسعه و پیشرفت بر اساس مبانی و منابع اسلامی، مکتب فکری حضرت امام خمینی (قدّه) و رهنمودهای رهبر فرهمند انقلاب اسلامی (دام ظلّه) معطوف به تکوّن «تمدن نوین اسلامی»؛
ب) گفتمان‌سازی در زمینۀ توسعه و پیشرفت، در افق نخبگانی و عمومی؛
ج) پشتیبانی مطالعاتی و نظری از فرایند انضمامی توسعه و پیشرفت کشور در فضای مشارکت یا عملکرد اختصاصی مردم، دولت و نهادهای عمومی.
3. مسائل اساسی هسته
الف) تبیین ابعاد نظری توسعه و پیشرفت در ساحت عام و در ساحت خاص عرصه‌ها و زیرعرصه‌ها؛
ب) ترسیم نگاشت کلان و عرصه‌ای و زیرعرصه‌ای توسعه و پیشرفت؛
ج) ایجاد نگاشت آرمانی، ارزشی و هنجاری توسعه و پیشرفت در ساحت عام و در ساحت عرصه‌ها و زیرعرصه‌ها؛
د) بررسی میدانی مسائل و فرصت‌ها، چالش‌ها، مزیت‌ها، آسیب‌ها و گره‌گاه‌های توسعه و پیشرفت؛
ه) ترسیم اقدامات اساسی، خط‌مشی‌ها، ساختارها، فرایندها و تشخیص الزامات عملی توسعه و پیشرفت در ساحت عام و در ساحت خاص عرصه‌ها و زیرعرصه‌ها؛
و) پایش، آسیب‌شناسی و بازخوردگیری روندهای پیشین یا کنونی توسعه و پیشرفت به‌منظور بازسازی نظری و عملیاتی خط‌مشی‌ها، ساختارها، فرایندها و الزامات عملی آن؛
ز) آینده‌پژوهی روندها و سناریوهای قابل تحقق در برهه‌های زمانی کوتاه مدت (1 تا 2 سال)، میان‌مدت (5 تا ده سال) و بلندمدت (10 تا 20 سال)؛ و نیز در دورۀ تحول تمدنی (بیش از 50 سال)، به‌منظور آینده‌نگاری و تنظیم اسناد راهبردی توسعه و پیشرفت.
4. برنامه سالانه هسته